Ankieta EBI dotycząca klimatu – III edycja Wyzwania związane ze zmianą klimatu w świecie dotkniętym pandemią COVID-19

Ankieta EBI dotycząca klimatu – III edycja Wyzwania związane ze zmianą klimatu w świecie dotkniętym pandemią COVID-19

Jak wynika z najnowszej edycji ankiety EBI dotyczącej klimatu, która została przeprowadzona w październiku 2020 roku, uwaga Polaków skupia się na kryzysie związanym z pandemią COVID-19 oraz na problemach z dostępem do opieki i świadczeń zdrowotnych. Chociaż Polacy spodziewają się i obawiają konsekwencji zmiany klimatu, ich zdania są podzielone, jeśli chodzi o wagę tego zagadnienia w kontekście odbudowy gospodarki po pandemii COVID-19. Jednocześnie są jednak otwarci na bardziej zdecydowane kroki na rzecz przeciwdziałania zmianie klimatu.

 Największymi wyzwaniami 2020 roku – zdecydowanie wyprzedzającymi zmianę klimatu – są w Polsce walka z pandemią COVID-19 oraz problemy z dostępem do opieki zdrowotnej

 Chociaż pierwsza fala kryzysu zdrowotnego przebiegła w Polsce stosunkowo łagodnie, pandemia COVID-19 znalazła się w tym roku na pierwszym miejscu wśród wyzwań, na które wskazywali Polacy (77% odpowiedzi). Na drugiej pozycji uplasowały się problemy z dostępem do opieki zdrowotnej, co nie powinno być zaskoczeniem w przypadku kraju, którego wskaźnik liczby lekarzy w przeliczeniu mieszkańca należy do najniższych w Europie. Chociaż kwestia opieki zdrowotnej spadła od ubiegłego roku z pierwszego miejsca na drugie, nadal wskazuje na nią 62% ankietowanych Polaków, co jest wynikiem o 33 punkty procentowe wyższym od średniej europejskiej. Wśród respondentów wskazujących na problemy z dostępem do opieki zdrowotnej widoczna jest nadreprezentacja osób w wieku 65 lat i starszych (72%) oraz mieszkańców województwa pomorskiego (72%).

 Przeciwdziałanie zmianie klimatu, które w 2019 roku było drugim co do ważności wyzwaniem, spadło obecnie na piątą pozycję (32%). Kwestia ta jest uznawana za mniej istotną niż kryzys finansowy (43%) i niestabilna sytuacja polityczna (33%). Większe obawy budzi ona wśród przedstawicieli kategorii uprzywilejowanych (36%).

 Polacy dostrzegają wpływ zmiany klimatu nie tylko na środowisko, lecz także na swoje życie codzienne

 Polacy wydają się mieć szersze spojrzenie na kwestię zmiany klimatu niż mieszkańcy pozostałych państw europejskich, ponieważ spodziewają się i obawiają szerszych konsekwencji oraz wskazują na więcej powodów do niepokoju związanych z tym zjawiskiem. Podobnie jak mieszkańcy innych państw, Polacy są zaniepokojeni perspektywą wzrostu liczby klęsk żywiołowych (67%), szkód dla środowiska (48%) oraz wzrostu temperatur (42%). Jednocześnie jednak częściej niż inni mówią o bardziej pośrednich konsekwencjach, takich jak wzrost cen żywności i napojów (41%, czyli o 21 punktów procentowych więcej, niż wynosi średnia w UE) oraz rozprzestrzenianie się chorób (40%, czyli 8 punktów procentowych powyżej średniej dla UE).

 Ponad trzy czwarte Polaków uważa nawet, że zmiana klimatu już teraz wpływa na ich życie codzienne (77%). Chociaż odsetek ten zmniejszył się o 9 punktów procentowych w porównaniu z rokiem 2019, wciąż pozostaje wysoki i przekracza nieco średnią europejską (75%). Odczucia takie częściej wyrażają kobiety (83%), rodzice (81%) oraz mieszkańcy terenów silnie zurbanizowanych: regionu centralnego (81%) i województwa łódzkiego (85%).

  Polacy są podzieleni w kwestii uwzględnienia problematyki zmiany klimatu w procesie naprawy gospodarki po pandemii COVID-19

 Polacy nie są zgodni co do tego, jakie powinny być priorytety władz w działaniach na rzecz ożywienia gospodarczego. Zdaniem 51% respondentów rząd powinien zmienić kierunek rozwoju gospodarki i zadbać o to, aby działania naprawcze jednoznacznie uwzględniały potrzeby związane z klimatem oraz promowały niskoemisyjny i odporny na zmianę klimatu model wzrostu (dla porównania średnia w UE wynosi 57%). Jednocześnie jednak 49% Polaków skłania się w stronę pobudzania gospodarki na wszelkie sposoby w celu jak najszybszego przywrócenia wzrostu gospodarczego (w UE odpowiedź taką wybierało średnio 43% ankietowanych). Wśród respondentów domagających się uwzględnienia zagadnień klimatycznych są osoby w wieku 65 lat i starsze (62%), zwolennicy lewicy (61%) oraz osoby odczuwające skutki zmiany klimatu w swoim życiu codziennym (56%). Z kolei wśród respondentów stawiających na pobudzanie gospodarki wszelkimi sposobami występuje nadreprezentacja osób w wieku 30–49 lat (55%), osób o poglądach prawicowych (60%) oraz osób, które za największe wyzwania dla Polski uznają bezrobocie (59%) lub kryzys finansowy (53%).

 Mniej wyraźny podział zarysowuje się w kwestii tego, czy należy podejmować bardziej zdecydowane działania na rzecz przeciwdziałania zmianie klimatu. Kryzys zdrowotny pokazał, że ludzie są gotowi zaakceptować stanowcze działania władz służące zwalczaniu pandemii (takie jak wprowadzenie obowiązku noszenia masek ochronnych, zamrożenie gospodarki czy nałożenie ograniczeń w przemieszczaniu się). Jak wynika z ankiety, są także otwarci na stosowanie tego rodzaju praktyk w kontekście zmiany klimatu. Bardziej zdecydowane kroki ze strony władz, które zmusiłyby obywateli do zmiany zachowań w celu przeciwdziałania zmianie klimatu, poparłoby 71% Polaków (dla porównania średnia w Europie wynosi 70%). Działań takich nie poparłoby natomiast 29% respondentów, wśród których widoczna jest nadreprezentacja osób młodych (36% osób w wieku 15–29 lat).

Z jednej strony zdaniem dwóch trzecich Polaków (67%) Unia Europejska przoduje w walce ze zmianą klimatu, co jest wartością zbliżoną do średniej w całej UE (66%). Z drugiej strony jedynie 22% Polaków uważa, że czołową rolę w tej dziedzinie odgrywa ich własny kraj. Wynik ten jest znacznie gorszy niż w innych krajach, w których zapytano mieszkańców o to, jak postrzegają działania swoich rządów w dziedzinie przeciwdziałania zmianie klimatu (średnia europejska wyniosła 41%).

 

wróć