Polska Ekologia 24

Ciężkowico - Rożnowski Park Krajobrazowy to jeden z jedenastu parków wchodzących w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego, powstałego w 2009 roku z połączenia Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych, Parków Krajobrazowych Pogórza i Popradzkiego Parku Krajobrazowego.

Położenie i wielkość. Ciężkowicko – Rożnowski Park Krajobrazowy  utworzony został Rozporządzeniem Wojewody Tarnowskiego z dn. 16 listopada 1995 r. Położony jest w południowo – wschodniej części województwa małopolskiego, na terenie gmin: Ciężkowice, Gromnik, Rzepiennik Strzyżewski i Zakliczyn w powiecie tarnowskim i na terenie wsi Piaski Drużków w gminie Czchów w powiecie brzeskim. Zajmuje obszar 17 634 ha i położony jest w widłach rzek Białej Tarnowskiej i Dunajca obejmując najcenniejsze pod względem przyrodniczym, krajobrazowym i kulturowym fragmenty zachodniej części Pogórza Ciężkowickiego. Do największych walorów tego obszaru zaliczyć można interesującą budowę geologiczną oraz występowanie wielu cennych zbiorowisk roślinnych.

Klimat. Obszar Parku z uwagi na podgórskie położenie, należy do umiarkowanie ciepłego piętra klimatycznego. Średnia temperatura roczna wynosi ok. +7,5ºC. Najzimniejszym miesiącem jest styczeń (średnia temperatura ok. -3,8ºC), najcieplejszym lipiec (średnia temperatura ok. +17ºC). Charakterystyczne dla rejonu Ciężkowic jest położenie – miasto otaczają bowiem wzniesienia wyższe niż wzgórze, na którym jest ono położone. Rezultatem jest klimat o cechach nieco łagodniejszych, pozbawiony dużych różnic temperatur, silnych upałów i wiatrów.

Rzeźba. Pogórze Ciężkowickie leży w obrębie płaszczowiny śląskiej i zbudowane jest z warstw istebniańskich, ciężkowickich i krośnieńskich (piaskowce kruche, wapniste, mikowe, szare z wkładkami łupków) oraz menilitowych (rogowce, łupki).
Na terenie Parku znajduje się wiele wychodni i odsłonięć skalnych, które pozwalają na obserwację warstw z różnych okresów geologicznych. Do osobliwości geologicznych należy również występowanie w rejonie wsi Ruda Kameralna niewielkich złóż rud żelaza, które były eksploatowane w średniowieczu.

Hydrografia. Największą rzeką przepływającą przez teren Parku jest Biała Tarnowska o długości 107 km, której źródła znajdują się na stokach zachodniej części Beskidu Niskiego – Lackowej. Tworzy dolinę nad którą położone są Ciężkowice W okolicy Tarnowa uchodzi do rzeki Dunajec. Zasilana jest przez potoki: Kąśnianka, Kipsznianka, Ostruszanka i Zborowianka.

Wody mineralne, wody lecznicze oraz wody swoiste. Na terenie Parku, w paśmie wzgórz od miejscowości Polichty do Filipowic, występują liczne źródła wód siarczkowych natomiast w Słonej i Bieśniku kilka źródeł z wodą chlorkową. W miejscowości Polichty znajdują się trzy źródła wody siarczkowej: „Paweł”, „Geologów” i „Jacek”.