Kurhany w Uniradze

Cmentarzysko położone jest na terenie Pojezierza Kaszubskiego, w kompleksie leśnym rozciągającym się szerokim pasem na wschód od jez. Raduńskiego, pomiędzy wsiami Stężyca na południu i Przewóz na północy. Długość stanowiska wzdłuż linii brzegowej wynosi ok. 6 km, największa szerokość ok. 1.5 km w pobliżu leśniczówki Uniradze.  W pobliżu cmentarzyska Uniradze położone są trzy grodziska: największe nad jez. Zamkowisko ok. 1.5 km na wschód od cmentarzyska, drugie po przeciwnej stronie jez. Raduńskiego w pobliżu Borucina, trzecie na przesmyku pomiędzy jez. Ostrzyckim i Bukrzynem. Obecnie cmentarzysko w całości znajduje się w kompleksie leśnym, jednak jego pierwotny zasięg był większy i obejmował przynajmniej niektóre okoliczne pola. Kurhany zachowały się jednak wyłącznie na terenach leśnych, szczególnie dobrze w naturalnych lasach bukowych. Cmentarzysko położone jest w bardzo szczególnym miejscu, gdzie krzyżowały się wpływy kulturowe ze Skandynawii i Środkowej Europy. Jego wielkość wskazuje na to, że byli na nim chowani mieszkańcu większego obszaru. Również podania ludowe o cmentarzysku sugerują, że miało ono olbrzymie znaczenie. Kurhany są kamiennymi mogiłami o średnicy 1-1,5 m i obecnej wysokości do 0,5 m wykorzystywanymi do chowania zwłok od ok. 1000 r. p.n.e., aż po wprowadzenie chrześcijaństwa. W jednym kurhanie znajduje się kilka, a czasami nawet kilkanaście pochówków. Cmentarzysko zawiera co najmniej 2763 kurhany, wstępnie datowane na okres od późnego brązu do wczesnego średniowiecza.