Krasnobrodzki Park Krajobrazowy
Partyzantów 3
22-400 Zamość
tel. 84 677 66 16
Krasnobrodzki Park Krajobrazowy utworzony został w 1988 roku obejmując partię najwyższych wzniesień Roztocza Środkowego oraz fragment doliny górnego Wieprza. Na północnym zachodzie graniczy z otuliną Roztoczańskiego Parku Narodowego, na południu styka się z otuliną Parku Krajobrazowego Puszczy Solskiej. Takie położenie sprawia, że krajobraz Parku jest bardzo malowniczy i urozmaicony.
Zasadniczym elementem budowy geologicznej Roztocza są utwory mezozoiczne. Najwyższe piętro tworzą skały węglanowe i węglanowo-krzemionkowe: kreda, margiel, wapienie, opoki i gezy.
Na szczytach wzniesień wychodnie skał kredowych mają charakter ostańców. Do objętych ochroną należą pomniki przyrody nieożywionej: Wapielnia (387 m n.p.m.) – najwyższe wzniesienie Roztocza Środkowego oraz wzgórze Kamień (348 m n.p.m.) z malowniczymi formacjami skałkowymi.
Urozmaicenie krajobrazu stanowią wydmy piaszczyste o parabolicznym kształcie.
Najmłodszą formę rzeźby terenu Parku stanowią wąwozy lessowe zgrupowane w trzech rejonach: na południowy zachód od Krasnobrodu, na zboczach w rejonie Grabnika i w okolicach wsi Zielone.
Największą rzeką Parku jest Wieprz wpływający w jego obszar w pobliżu Turzyńca gdzie wytworzyło się torfowisko z charakterystyczną roślinnością. Związane z rzeką Wieprz są podzboczowe źródła. Najwydajniejsze i najbardziej malownicze objęto ochroną pomnikową. Są to źródła w Hutkach i przy „Kaplicy na wodzie”. Inne to źródła w Husinach dające początek rzece Sopot. Również na terenie użytku ekologicznego „Belfont” biją źródła zasilające Wieprz. Teren ten obfitujący w mokradła jest pozostałością naturalnego krajobrazu Roztocza.
Ponad 60 % Parku zajmują lasy. Najpospolitszym zbiorowiskiem leśnym jest bór świeży z głównym gatunkiem sosną. Najcenniejszymi zbiorowiskami są: bór jodłowy i buczyna karpacka. Spotkać tu można również zbiorowiska roślinności kserotermicznej.
Szata roślinna zawiera elementy charakterystyczne dla terenów górskich: widłak wroniec, podrzeń żebrowiec, nerecznica górska i szerokolistna, żywiec gruczołowaty i cebulkowy, żywokost bulwiasty, przenęt purpurowy, starzec jajowaty, wilczomlecz migdałolistny. Zwraca uwagę obecność wapieniolubnych paproci: zanokcicy skalnej i murowej. Do rzadszych roślin Parku należą również: storczyki, śnieżyczka przebiśnieg, rosiczka okrągłolistna, grzybień biały.
Faunę parku reprezentują głównie: jeleń, sarna, dzik, borsuk, kuna leśna i domowa, tchórz. Gniazduje tu również wiele gatunków ptaków: bocian biały i czarny, muchołówki, pliszka górska, zimorodek, derkacz, zielonka, dzięcioły ( w tym białogrzbiety), orlik krzykliwy, błotniak stawowy i myszołów.
Na terenie Parku znajdują się dwa rezerwaty leśne, chroniące fragmenty borów jodłowych i mieszanych: „Święty Roch” i „Zarośle”. W Krasnobrodzie znajduje się stanowisko dokumentacyjne „Kamieniołom” z basztą widokową. Cały Park znajduje się w granicach obszaru Natura 2000 PLB060012.
Ruch turystyczny koncentruje się głównie w Krasnobrodzie, uzdrowisku i jednej z najpopularniejszych miejscowości na Roztoczu. Tutaj również znajdują się cenne zabytki, do których należą: pałac Leszczyńskich z XVII w., barokowy kościół z cudownym obrazem Matki Boskiej oraz klasztor dominikanów. Tam zwiedzić można zbiory muzeum parafialnego. Do charakterystycznych dla tych terenów należą kapliczki drewniane, do których należą m in. „Kapliczka na wodzie” i kapliczka Św. Rocha.
Poza zwiedzeniem Krasnobrodu warto skorzystać z wielu atrakcyjnie poprowadzonych ścieżek przyrodniczych i szlaków turystycznych: pieszych, rowerowych czy nordik walking.