Z Góry św. Anny do Ligoty Dolnej przez Żyrową

Długość trasy: 12 km Czas trwania wędrówki: ok. 4 h Dojazd: autobusem PKS ze Zdzieszowic w kierunku Gogolina, Krapkowic; samochodem na parking przy kościele; pieszo ze stacji PKP Zdzieszowice

      Ścieżka rozpoczyna się obok zajazdu:Pod Górą Chełmską”. Tam znajduje się tablica ilustrująca przebieg trasy. Spod zajazdu wychodzimy na drogę asfaltową w kierunku Zdzieszowic, następnie skręcamy w prawo w dolinę Krowioka, mijamy malowniczy szpaler drzew bukowych i przechodzimy przez drewniany mostek. Skręcamy w lewo i idziemy w dół szeroką drogą; tędy wiedzie również czarny szlak im. Jana Pawła II. Po lewej stronie na stromym zboczu, oddzielonym od drogi leśnej głębokim rowem odwadniającym amfiteatr, rosną okazałe buki (Fagus silvatica) i duże skupiska kopytnika pospolitego(Asarum europaeum).

      Powoli teren zamienia się w płaski. Na prawo od ścieżki przeważają drzewostany złożone głównie z buków (Fagus) i dębów (Quercus), z lewej rośnie las świerkowy. Dochodzimy do niewielkiego rozwidlenia dróg i przy rozłożystej brzozie brodawkowatej (Betula verrucosa) skręcamy w prawo ścieżką wzdłuż ściany młodego lasu. Rośnie tu: czeremcha zwyczajna (Padus racemosa), głóg dwuszyjkowy (Crataegus laevigata), świerk pospolity (Picea excelesa), sosna zwyczajna (Pinus silvestris), buk zwyczajny (Fagus silvatica), dąb szypułkowy (Quercus robur) i czerwony (Quercus rubra), klon jawor (Acer pseudoplatanus) i pospolity (Acer platanoides). W oddali widać zabudowania osiedla domów jednorodzinnych w Zdzieszowicach (Kaczorownia). Na skraju lasu rośnie rzadki na Śląsku bez hebd (Sambucus ebulus).

      Idziemy drogą wzdłuż ogrodzenia sadów jabłoniowych, w oddali widać rezerwat „Lesisko”. Dochodzimy do parku przypałacowego z Żyrowej. Park otaczający pałac powstał w połowie XIX w. i ulegał ciągłym przekształceniom. W latach 30- tych ubiegłego stulecia dokonano jego istotnej przebudowy powiększając go o 2 ha ( aktualna powierzchnia parku wynosi: 11, 5 ha). Od strony zachodniej wybudowano ogród wodny z fontannami. W pobliżu znajdował się ogród różany, gdzie uprawiano gatunki roślin należących do rodziny Rosaceae (róże, rododendrony, pigwowce). Graniczące z ogrodem ściany pałacu obsadzono pnączami (milin amerykański, wisteria chińska). W tym okresie dokonano nasadzeń wielu egzotycznych drzew. Następnie ścieżka prowadzi wzdłuż zabytkowych zabudowań folwarcznych. Z daleka widać ruiny zabytkowej willi, pałac Gaszynów i kościół p.w. Św. Mikołaja.

      Kościół zbudowany został przez cystersów z Jemielnicy ok. 1300r. (dzisiejsze prezbiterium). W 1526r. usunięto z niego katolickiego księdza zastępując go protestanckim kaznodzieją. W 1631r. nowy właściciel Melchior Gaszyna przywrócił kościół katolikom. W I połowie XVIII w. za sprawą Antoniego Gaszyny, zwanego mocnym, dokonano jego rozbudowy. W kościele znajdują się 2 płócienne malowidła A. Sebastiniego ( w bocznych ołtarzach) oraz wizerunki herbowe zasłużonych dla Żyrowej rodów: Żyrowskich, Gaszynów i Francken- Sietorpff.

      Trasa wiedzie wzdłuż zabudowań gospodarczych kompleksu pałacowo- parkowego, za którym skręcamy w prawo drogą polną obsadzoną kasztanowcami (Aesculus hippocastanum). Dochodzimy do skupiska trzech dębów (Quercus) i kasztanowca (Aesculus). Znaki znajdujące się na drzewach kierują nas na polną drogę, przy której rosną sady jabłoniowe. Mijamy okazałe kasztanowce białe (Aesculus hippocastanum) i wiekowe robinie akacjowe (Robinia pseudoacacia), niektóre z okazałymi egzemplarzami bluszcza pospolitego (Hedera helix). Po kilku minutach marszu wchodzimy do Oleszki koło leśniczówki Krępna. Po wyjściu z osady kierujemy się na drogę prowadzącą do Ligoty Dolnej. Idziemy fragmentem zielonego szlaku „Flory i Fauny”. Przechodzimy pod autostradą. Po prawej stronie widać Ligocką Górę Kamienną, z rezerwatem „Ligota Dolna”, w którym ochronie poddano murawy kserotermiczne. Murawy kserotermiczne to zbiorowiska roślin zasiedlające żyzne gleby zasobne z węglan wapnia. Wykształcają się na szczególnych siedliskach, gdzie panują wyjątkowe warunki mikroklimatyczne- okresowo wysokie temperatury gleby i przypowierzchniowej warstwy powietrza. Większość tych muraw nie ma naturalnego pochodzenia; rozwinęły się one w wyniku działalności hodowlanej człowieka (np. wypas owiec). Mają ogromne walory przyrodnicze. Murawy kserotermiczne charakteryzują się sezonowym rytmem życia, podobnie jak roślinność stepowa. Wegetacja zaczyna się już wczesną wiosną; kwitną pięciorniki (Potentilla), gęsiówki (Arabis), rogownice (Cerastium) i przetaczniki (Veronica). Późna wiosna i początek lata to czas najbujniejszego rozwoju muraw. Okres ten charakteryzuje się olbrzymim bogactwem owadów- motyli prostoskrzydłatych. W drugiej połowie lata kwitnienie wyraźnie maleje, ponieważ wiele gatunków roślin zapada w spoczynek. Jesień to ponowne, choć znacznie słabsze ożywienie roślinności. W rezerwacie rosną 203 gatunki roślin naczyniowych, 38 gatunków mszaków i 4 gatunki porostów.

      Z uwagi na utrudniony dostęp do rezerwatu idziemy dalej drogą prowadzącą do nieczynnego kamieniołomu wapienia. Naprzeciw pieca wapienniczego z płaskorzeźbą Ikara znajduje się tablica opisująca walory przyrodnicze rezerwatu. Udajemy się drogą w górę w kierunku kamieniołomu na jego górny taras. Tutaj znajduje się jeden z najpiękniejszych punktów widokowych na Równinę Opolską. Przez nieduży las sosnowy dochodzimy do ścisłego rezerwatu „Ligota Dolna”. Wracamy do przystanku autobusowego w Ligocie Dolnej.