Flora parku

Ponad połowę (58%) obszaru Parku zajmują lasy i to one dominują w szacie roślinnej. Jednak z powodu stosunkowo dużej ilości wsi, a także przeszłości związanej z kopalnictwem, nie stanowią one zwartego kompleksu leśnego. Biocenozy leśne stanowią mozaikę siedlisk. Przejścia pomiędzy poszczególnymi, sąsiadującymi ze sobą siedliskami leśnymi są ostre i wyraźne. Szczególnie widoczne jest to na styku obszaru pradoliny Nysy Łużyckiej, a morenowymi wyniesieniami Łuku Mużakowa. Pradolina ma wyraźnie zaznaczającą się w krajobrazie skarpę brzeżną, miejscami wysoką na 30-40m. Jej dno pokryte jest lasami o charakterze łęgowym z wierzbą kruchą, iwą i miejscowo z dębem szypułkowym. Łęgi położone na starszych terasach o naturalnym składzie gatunkowym zachowały się tylko w niewielkich fragmentach. Trzon Łuku (wyniesienia) pokrywały drzewostany pierwotnie mieszane. W wyniku monotypizacji zbiorowiska sosnowe z domieszką dębu bezszypułkowego, oraz bogatsze lasy mieszane z panującym dębem i domieszką sosny, zachowały się dziś już tylko fragmentami.

Na terenie Parku wyróżniono 14 typów siedlisk przyrodniczych zamieszczonych w „Dyrektywie siedliskowej” Natura 2000, m.inn.: grąd środkowoeuropejski, żyzne buczyny niżowe, lasy łęgowe i nadrzeczne zarośla wierzbowe, łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe, wydmy śródlądowe z murawami szczotlichowymi, eutroficzne zbiorniki wodne z roślinnością pływającą. Na całym obszarze Parku, szczególnie na terenach zalewowych, a także w izolowanych zagłębieniach bezodpływowych występują płaty szuwarów turzycowych i trzcinowisk. Często towarzyszą im kompleksy zarośli wierzbowych z udziałem wierzb: wikliny, uszatej, siwej, trójpręcikowej i kruchej.

W Parku stwierdzono do tej pory występowanie 625 gatunków roślin naczyniowych. Wśród nich 27 gatunków jest objętych ochroną gatunkową, a 4 są z Czerwonej Listy gatunków zagrożonych w Polsce.
Szczególnie interesujące są rośliny, które na terenie Parku osiągają granice swoich zasięgów. Wschodnią granicę zasięgu mają tu: nawodnik sześciopręcikowy Elatine hexandra, wrzosiec bagienny Erica tetralix i selery węzłobaldachowate Apium nodiflorum (jedyne stanowisko w Polsce). Drugą grupę stanowią rośliny, które osiągają tu północną granicę zasięgu tj. jodła Abies alba i świerk Picea abies.

Swoistą, florystyczną ciekawostką regionu jest rezerwat kulturowy „Park Mużakowski” w Łęknicy/BadMuskau. Obok rodzimych gatunków drzew i krzewów, występują tu gatunki obce dla naszego klimatu, a także liczne krzyżówki i odmiany. Twórca „Parku Mużakowskiego” – książę Hermann von Pückler był znawcą ogrodnictwa, eksperymentował także z nowymi odmianami roślin. Arboretum „Parku Mużakowskiego” w XIX w. było jednym z najznamienitszych w Europie, z największą kolekcją roślin drzewiastych. Wysadzono tutaj ok. 3000 taksonów w oddziałach: Pinetum, Salicetum, Quercetum i Pomacetum (Michałowski 1997). Obecnie możemy podziwiać m.inn.: imponujący okaz rzadkiej odmiany świerka - świerk kaukaski, pomnikowe daglezje, choiny kanadyjskie, sosny czarne, dęby szkarłatne, dęby omszone, kasztany jadalne, sekwoje oraz liczne odmiany wiciokrzewów.