Geologiczne walory Parku

Geologiczne walory Parku

Park Krajobrazowy „Łuk Mużakowa” oprócz wartości przyrodniczych flory i fauny, posiada swoją wyraźną specyfikę związaną z walorami geologicznymi. Wyjątkowo ładnie ukształtowany zarys małego lobu lodowca (morena czołowa) jest wyjściem do poznania historii obszaru, procesów powstawania form geologicznych – działalności lądolodów. Ciężki lob lodowca zaburzył tutaj i wycisnął utwory mioceńskie na swoim przedpolu. Wyciśnięte utwory mioceńskie zawierały cenne surowce mineralne: węgiel brunatny, piaski szklarskie, iły ałunowe, gliny i żwiry. Miejscami pokłady węglowe wychodzą prawie na powierzchnię ziemi. Takie przemodelowanie warstw niezwykle ułatwiło proces wydobywczy. Obok węgla brunatnego wydobywano na tym obszarze: iły ałunowe (leżą nad pokładami węglowymi), gliny i piaski szklarskie (poniżej pokładów węglowych). W wyniku eksploatacji surowców metodą odkrywkową powstawały wyrobiska, które z czasem wypełniały się wodą. Tak powstało, obecnie największe w Polsce, tzw. „pojezierze antropogeniczne”. Zbiorniki pokopalniane różnią się barwą. Jedne są zielone, niebieskie lub turkusowe, inne pomarańczowo-czerwone, brunatne, a nawet czarne. Uzależnione jest to od składu chemicznego wody i podłoża. Wyrobiska po eksploatacji iłów zwykle mają barwę niebieską lub zieloną. Wyrobiska powęglowe często są rdzawe lub czarne.

W wyniku eksploatacji odkrywkowej powstały także duże powierzchnie składowisk skał nadkładu. Wyjątkowo trudno zachodzi na nich proces rekultywacji, gdyż są to skały zakwaszone, zanieczyszczone pyłem węglowym, ubogie w związki mineralne i niestabilne. Ulegają one ciągłym, intensywnym procesom erozji. Łatwo zaobserwować tu formy powstałe w wyniku erozji deszczowej (ablacja), wiatrowej (eoliczna), rzecznej (fluwialna) oraz efekty działalności wód wymywających (formy sufozyjne). Szczególne nagromadzenie w południowej części Łuku Mużakowa, atrakcyjnych form i zjawisk o podłożu geologicznym sprawiło, że powstała idea utworzenia tutaj ścieżki geoturystycznej. Ma ona prowadzić przez tereny dawnej kopalni węgla brunatnego - szyb „Babina”, przybliżając zwiedzającym historię tego regionu oraz występujące tutaj tzw. geostanowiska tj. obiekty, które niosą czytelną informację na temat rozwoju skorupy ziemskiej.

W związku z walorami geologicznymi obszaru Łuku Mużakowa, nadano temu obszarowi w październiku 2009 r. certyfikat polskiego Krajowego Geoparku.

wróć