Zespół klasztorny O.O. Franciszkanów w Kalwarii Pacławskiej

W latach 1665-68 wybudowano drewniany kościół i klasztor. Opiekę nad tym miejscem A.Fredro powierzył Franciszkanom. Wraz z budową kościoła i klasztoru rozpoczęto wznoszenie umocnień fortyfikacyjnych wokół obiektów franciszkańskich. Całość tworzyła gwiazdę w postaci pięciobocznej fortecy bastionowej, która miała służyć w tych niespokojnych czasach za obronę miejscowej ludności przed niespodziewanym napadem tatarskim oraz przed różnymi rozbójniczymi grupami, grasującymi w okolicy.

Dzisiejszy wygląd kościoła i klasztoru zawdzięczamy drugiemu fundatorowi Szczepanowi Dwernickiemu z Tarnawy Wielkiej. Fundusze na wzniesienie nowego kościoła i klasztoru uzyskał ze sprzedaży rodowego majątku, położonego w ziemi sanockiej.

Murowany kościół wybudowano w latach 1770-1775 w stylu barokowym na planie krzyża łacińskiego. Równocześnie wzniesiono parterowy klasztor. W roku 1800 postawiono drewnianą dzwonnicę.

Nieszczęściem dla Kalwarii były pożary. Pierwszy wydarzył się w 1855 roku. Zniszczeniu uległ klasztor i część świątyni. W 1862 dobudowano do kościoła zakrystię i skarbiec. Niestety w tym samym roku nastąpił drugi pożar klasztoru i kościoła. Rok później dobudowano podcienia na ścianie frontowej i północnej. W 1878 przebudowano dzwonnicę na murowaną z kamienia, zwieńczoną hełmem w kształcie kopuły. W latach 1906-1907 zbudowano Dom Pielgrzyma, w którym przez ostatnie dwa lata mieścił się nowicjat.

Cały zespół klasztorny wraz z dróżkami w 1932 roku uznano za zabytek architektury późnobarokowej. W następnych latach plac kościelny otoczono murem. W 1956 roku nastąpił kolejny pożar klasztoru, podczas którego zginęło dwóch  braci zakonnych. W latach 1990-1995 wybudowano nowy Dom Pielgrzyma. Również w tym samym czasie przeprowadzono gruntowny remont wszystkich kaplic kalwaryjskich.

Źródło: Publikacja pn. Misteria w rezerwacie przyrody "Kalwaria Pacławska"