Karczma w Jeleśni

Zabytkowa, drewniana karczma w Jeleśni (Beskid Żywiecki). Według różnych źródeł powstanie karczmy datuje się na XVIII wiek, ale być może postawiono ją znacznie wcześniej, nawet w XVI w. Założycielami Jeleśni byli pasterze wołoscy i to właśnie oni prawdopodobnie zbudowali obiekt, łącznie z całą wsią (pierwszy kościół powstał tu już w 1584 r.). Pierwotnie karczma była leśniczówką, wybudowaną wraz ze stojącą obok po dziś dzień gajówką (obecnie przedszkole), dopiero później przyjęła rolę karczmy. Na stropie w centralnej sali, widnieje data 1774, co jest głównym przyczynkiem do datowania karczmy właśnie na wiek XVIII. W XIX w. przeprowadzono generalny remont karczmy, wraz z rozbudową. Wtedy też dodano bardzo charakterystyczny ganek i skrzydło tylne. W czasie II wojny w karczmę uderzył pocisk artyleryjski, poważnie ją uszkadzając, co spowodowało konieczność przeprowadzenia kolejnego remontu, w latach powojennych. Karczma ma konstrukcję wieńcową. Powałę podtrzymuje sosręb (solidna, gruba belka). Dach jest łamany, staropolski. W wnętrze urozmaicają ozdoby z bibułki, z których słyną okolice Jeleśni. Karczma w 1838 r. stała się własnością arcyksięcia Habsburga. Pod koniec XIX w. kupiła ją rodzina Witków z Jeleśni, w w 1954 sprzedano ją Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska w Jeleśni. Obecnie mieści się tu restauracja i kawiarnia. Przy wejściu widnieje napis „Cyś to chłopie osaloł, cy ty ni mos rozumu, karcma stoi u drogi, a ty idzies do domu”.