Zamek w Bierutowie

Siedzibą zarządców, a potem rezydencją książęcą był zamek zlokalizowany wewnątrz murów obronnych miasta. Wzmiankowany był on po raz pierwszy w 1323r. Najstarsza część znajdowała się przy obecnej wieży. W I poł. XVIw. rozbudowany został jako rezydencja księcia Henryka II Podiebrada. W 1603r. spłonęło skrzydło wschodnie i wieża. Odbudowa i kolejna rozbudowa nastąpiła w czasie, gdy rezydował tu książę Henryk Wacław Podiebrad. Wówczas powstały przy skrzydłach pd. i wsch. trójkondygnacyjne ganki arkadowe. Kolejna rozbudowa miała miejsce ok. 1680r. za panowania ks. Krystiana Urlyka Wirtemberskiego, kiedy to podwyższono oba skrzydła o trzecie piętro, wzniesiono bramę od zachodu od strony miasta i założono ogrody. W XVIIIw. zaniedbany, od II poł. użytkowany jako siedziba nadleśnictwa, stopniowo niszczał. W 1829r. i 1852r. zawaliły się ganki, które zastąpiono drewnianymi. W 1884r. zamek przejęła Korona Pruska i przekazano go do dyspozycji następcy tronu pruskiego (Koronprinzowi). W 1886r. rozebrano skrzydło wsch. z wyjątkiem wieży. Po 1945r. zamek nadal był użytkowany przez nadleśnictwo. Następnie po likwidacji nadleśnictwa (w pocz. lat 80-tych) administrowany przez Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki komunalnej i Mieszkaniowej, a po 1992 r. przez Rejon Budynków Komunalnych. Obecnie na terenie zamku znajdują się mieszkania komunalne, lecz władze miasta we współprace ze stowarzyszeniem Miłośników Ziemi Bierutowskiej Europa-Przyszłość planują stopniowe tworzenie MUZEUM REGIONALNEGO ZIEMI BIERUTOWSKIEJ.

Zamek położony jest we wsch. części starego miasta na terenie między ul. Zamkową a dawną fosą. Do obecnych czasów pozostało skrzydło pd., a właściwie tylko jego część pozostawione w końcu XIXw. Jest to budynek murowany, tynkowany, dwupiętrowy, z dachem czterospadowym, krytym dachówką. Od pn. ryzalit środkowy powstały z przebudowy dawnej wieży z I poł. XVIw. Posiada profilowany gzyms wieńczący i częściowo kamienne renesansowe obramienia okien, w części zach. niektóre okna zamurowano. W ryzalicie portal barokowy z ok.1680r., na kompozytowych pilastrach wsparty naczółek o łuku odcinkowym. Na belkowaniu owalny kartusz herbowy zwieńczony mitrą książęcą, przedstawiający herb książąt Wirtembersko-Oleśnickich. Przy narożniku wsch. w pierwszej osi wejście od piwnic zamknięte łukiem odcinkowym z renesansowym kamiennym, boniowanym obramieniem. We wnętrzu zachowały się na parterze i I piętrze kamienne obramowania drzwi oraz kolebkowe sklepienia parteru.

Herb Władztwa Bierutowskiego z portalu nad wejściem do poludniowego skrzydła zamku.

e skrzydła wsch. pozostała wieżą dobudowana do murów miejskich przy Bramie Namysłowskiej. Dolna część prawdopodobnie z pocz. XIVw., przebudowana, podwyższona i ozdobiona hełmem w 1622r. Murowana, tynkowana, kwadratowa, w piątej kondygnacji ośmioboczna. Hełm o podwójnej latarni pokryty blachą, zwieńczony. W przyziemiu od zach. wejście sklepione łukiem odcinkowym. Na piątej kondygnacji od zach. znajdują się tarcze zegara.

Brama prowadząca z miasta na dziedziniec zamkowy, zbudowana ok. 1680r., barokowa, murowana, tynkowana, trójprzelotowa. W środku otwór główny zamknięty łukiem koszowym, ujęty kolumnami na cokołach, z kompozytowymi głowicami. Na belkowaniu naczółek w formie przerwanego łuku, w przerwie mitra książęca na wolutowym cokole. Otwory boczne w boniowanych obramieniach z półkolistymi naczółkami. Od wsch. mur zamkowy łączy się z miejskim przy Bramie Namysłowskiej.

Na pd. od zachowanego skrzydła park o pow. ok. 1,2 ha. założony w XIXw. na miejscu dawnych ogrodów. W drzewostanie: dęby szypułkowe i bezszypułkowe, grusze śliwy, jabłonie, lipa drobnolistna i klon polny.