Walory przyrodnicze

Duże zróżnicowanie środowiska przyrodniczego stwarza doskonałe warunki do życia bogatej i różnorodnej gatunkowo faunie i florze. Świat zwierzęcy reprezentowany jest przez zwierzynę płową, ptactwo wodno-błotne i drapieżne, wiele gatunków ryb, chronione płazy i gady. Na terenie gminy występuje wiele zagrożonych i ginących gatunków, umieszczonych w Czerwonej Księdze Zwierząt: żółw błotny, rybołów, orzeł bielik, żuraw, wydra, bóbr, niektóre sokoły, puchacze. Miłośnicy ptaków znajdą tu wiele rzadko spotykanych gatunków takich, jak: perkozy, kormorany, kruki, bociany, czaple, gęsi i kaczki oraz duże skupisko orlika krzykliwego. Świat roślinny charakteryzuje różnorodność gatunkowa zespołów bagiennych, łąkowych i leśnych. Ze względu na te wybitne walory przyrodnicze 90 % obszaru gminy objęte zostało strefą krajobrazu chronionego.

Na terenie Gminy Łukta znajdują się cztery rezerwaty przyrody:

• Rezerwat „Sosny Taborskiej” ustanowiony w 1957 roku, położony w południowo – zachodniej części wsi Tabórz. Jego powierzchnia wynosi 95,32 ha. Przedmiotem ochrony jest drzewostan sosny ekotypu Taborskiego (tzw. „sosny masztowe”). Jest to drzewostan szczególnie wartościowy w wieku ponad 200 lat, produkujący wysokiej jakości drewno.
• Rezerwat „Ostoja bobrów na rzece Pasłęce” ustanowiony w styczniu 1970 roku. W jego skład wchodzi rzeka Pasłęka, jezioro Isąg, tereny leśne przyległe do nich oraz pasy gruntów przybrzeżnych o szerokości 100 m na gruntach państwowych i 10 m na gruntach prywatnych. Rezerwat utworzono w celu ochrony bobrów. Na jego terenie obowiązuje zakaz przebywania osób do tego nieupoważnionych przez konserwatora przyrody (z wyjątkiem gruntów prywatnych) oraz zakaz wznoszenia budowli oraz urządzeń komunikacyjnych i technicznych.
• Rezerwat „Wyspa Lipowa” ustanowiony w 1968 roku, obejmuje wyspę położoną na jeziorze Marąg. Jest to rezerwat krajobrazowo – faunistyczny. Powstał w celu ochrony krajobrazu oraz występujących na wyspie chronionych ptaków (kolonia kormoranów) i roślin. Wyspę porasta starodrzew lipowo – dębowy. Powierzchnia rezerwatu wynosi 5 ha.
• Rezerwat „Jezioro Długie” ustanowiony w 2009 roku. Powstał w celu zachowania populacji poryblinu jeziornego, reliktowego dziś gatunku rośliny wodnej. Rezerwat ma charakter wodno – leśny i zajmuje powierzchnie 47,98 ha.

Na terenie gminy znajdują się również liczne pomniki przyrody. Są to w większości przypadków wiekowe dęby o obwodzie przekraczającym 5 metrów. Elementem dziedzictwa przyrodniczego gminy są również liczne aleje drzew (np. aleja lipowa w pobliżu miejscowości Pelnik, skupiska dębów w pobliżu Niedźwiad), w tym przydrożne aleje (np. na trasie Łukta-Worliny), charakterystyczne dla całego obszaru Warmii i Mazur.

Na terenie Gminy Łukta występują dwa obszary objęte programem NATURA 2000. Pierwszy (rzeka Pasłęka) oparty jest o Dyrektywę Ptasią, drugi zaś (jezioro Długie i obszar przyległy do niego) o Dyrektywę Siedliskową.