Położenie geograficzne i warunki geologiczne

Gmina Nur położona jest na styku dwóch obszarów: tarasu zalewowego Bugu (należącego do pasa Nizin Środkowopolskich, makroregionu Nizina Południowo Podlaska i mezoregionu Podlaski Przełom Bugu). Pozostała, większa część gminy znajduje się na terenie Wysoczyzny Podlasko-Białoruskiej, w makroregionie Nizina Północnopodlaska, w mezoregionie Wysoczyzna Wysokomazowiecka.
Dolina Bugu na wysokości gminy Nur ma szerokość ok. 4-6 km, a głębokość wcięcia w wysoczyznę morenową wynosi do 30 m.
Widoczne ukształtowanie terenu wysoczyzny wynika z budowy najmłodszych utworów zlodowacenia środkowopolskiego, stanowiących powierzchniowe partie gleby. Wysoczyzna rozcięta jest doliną Bugu oraz mniejszymi ciekami takimi jak: Nurzec, Pukawka, Kuninianka wraz z towarzyszącymi im płaskimi, w wielu miejscach podmokłymi, dolinami rzecznymi. Przeciętnie położenie gminy kształtuje się w granicach 110-130 m n.p.m. Najniżej położony punkt terenu zlokalizowany jest w dolinie Bugu, w pobliżu miejscowości Ołtarze–Gołacze, na wysokości 102,9 m n.p.m. Zróżnicowanie wysokości położenia terenu w obrębie gminy jest niewielkie, wynosi 28,5 m. Teren wznosi się łagodnie od doliny Bugu i Pukawki w kierunku północnym.
Teren gminy w dużej części obejmują obszary objęte ochroną:
- Nadbużański Park Krajobrazowy,
- Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Bugu i Nurca.
Nadbużański Park Krajobrazowy został powołany w 1993 roku. Na mocy Rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 grudnia 1999 r. Nadbużański Park Krajobrazowy został powiększony o tereny doliny Bugu na terenie wchodzących w skład powiatu Ostrów-Mazowiecka gmin Nur i Zaręby Kościelne. W związku z kolejnymi zmianami granic Parku aktualnie obowiązuje Rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego Nr 30 z dn. 26.03.2002 w sprawie NPK oraz jego powiększenia (Dz. Urz. 98/2002, poz. 2067). Park obejmuje obszar o powierzchni 54139 ha w tym dolinę rzeki Bug w obrębie gmin: Nur i Zaręby Kościelne. Wraz z otuliną powierzchnia Parku wynosi 77515 ha. Około 441 ha powierzchni gminy Nur znalazło się na terenie Parku, a 350 ha, znajdująca się na terenie gminy, stanowi otulinę wokół Parku. Łącznie tereny te obejmują ok. 8,24% powierzchni gminy.
Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Bugu i Nurca utworzono na mocy rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 grudnia 1999 r. Obszar ten stanowi fragment większego obszaru, zlokalizowanego na terenie województwa podlaskiego. W skład OChK wchodzą tereny określone linią graniczną, która biegnie począwszy od granicy Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego na wschodnim skraju wsi Kossaki i przebiega wzdłuż drogi powiatowej nr 770 przez wsie: Murawskie Nadbużne, Myślibory, Ołowskie, Obryte, Ślepowrony, Zaszków, dochodząc do granicy z województwem podlaskim, na obszarze którego następuje kontynuacja przebiegu..
Na terenie gminy znajdują się też dwa pomniki przyrody, które, uzyskały swój status na mocy Rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego nr 255 z dn. 01.10.2001 w sprawie wprowadzenia pomników przyrody (Dz. Urz. Nr 212/2001, poz. 3672). Są to:
- 2 wiązy szypułkowe w Ołtarzach Gołaczach o obwodzie 230 i 258 cm;
- 2 dęby szypułkowe w Ołtarzach Gołaczach o obwodzie 356 i 330 cm.
Cały teren gminy należy do obszaru funkcjonalnego „Zielone Płuca Polski” (ZPP). Obszar ZPP został wyodrębniony ze względu na bardzo wysokie walory przyrodnicze i krajobrazowe. Gminę Nur zaliczono do „ZPP” ze względu na niski stopień degradacji
Miejscowość gminna Nur, leży na prawym brzegu rzeki Bug.

Mimo utraty praw miejskich, Nur w dalszym ciągu pełni ważną rolę w tej części Mazowsza.
Dawna stolica Ziemi Nurskiej jest miejscem handlu i wymiany towarowej.
O dawnej świetności miasteczka świadczy dzisiaj układ przestrzenny Nur- wpisany do rejestru zabytków Województwa Mazowieckiego(patrz zabytki).