Mury Obronne

Mury są elementem średniowiecznej fortyfikacji, które w okresie od XIV do XVII wieku stanowiły zabezpieczenie życia i mienia mieszkańców. Są dokumentem średniowiecznej metryki miasta i żywą ilustracją metod obronnych stosowanych w tamtych czasach. Obecnie oprócz wartości historycznych pełnią rolę atrakcji turystycznej, tym większej, iż należą do nielicznych zachowanych niemal w całości przykładów tego typu obiektów w Polsce. W 2010r., w ramach projektu pn.: „Rewitalizacja Starego Miasta w Ośnie Lubuskim – układ komunikacyjny wraz z małą architekturą turystyczną” współfinansowanego ze środków Lubuskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 został odtworzony niedostępny dotąd ciąg pieszo-jezdny wewnątrz pierścienia murów miejskich. Brukowana uliczka została odsłonięta, historyczne, kamienne nawierzchnie nabrały nowego blasku.

Mury wzniesione zostały z kamieni granitowych otoczaków układanych warstwowo tworząc wyraźne pasy, które rozdzielone były fugami ułożonymi z drobnych kamieni łączonych zaprawą gliniano-wapienną. Modernizacje i naprawy murów jakie miały miejsce w późniejszym okresie dokonywane były głównie z cegły.

Pod koniec średniowiecza system fortyfikacji Ośna składał się z: pierścienia murów obronnych z dwiema bramami wjazdowymi – Frankfurcka i Sulęcińska Obie złożone były             z bram głównych, długich szyi, mostów zwodzonych przerzuconych nad fosami i bram przednich. Ponadto w obwodzie murów znajdowało się 6 furt w formie niewielkich przejść zamykanych solidnymi drzwiami, oraz 3 baszty koliste, jeden rondel, 2 baszty półkoliste i 12 baszt prostokątnych otwartych  w stronę miasta, nazywanych czatowniami. Wokół murów biegła ulica przymurna. Oprócz pierścienia murów miasto chronione było od strony południowej, wschodniej i zachodniej szeroką fosą, a od północy bagnistym terenem. Pomiędzy fosą a murami znajdowały się wały ziemne.

Pod koniec średniowiecza system fortyfikacji Ośna składał się z: pierścienia murów obronnych z dwiema bramami wjazdowymi – Frankfurcka i Sulęcińska Obie złożone były             z bram głównych, długich szyi, mostów zwodzonych przerzuconych nad fosami i bram przednich. Ponadto w obwodzie murów znajdowało się 6 furt w formie niewielkich przejść zamykanych solidnymi drzwiami, oraz 3 baszty koliste, jeden rondel, 2 baszty półkoliste i 12 baszt prostokątnych otwartych  w stronę miasta, nazywanych czatowniami. Wokół murów biegła ulica przymurna. Oprócz pierścienia murów miasto chronione było od strony południowej, wschodniej i zachodniej szeroką fosą, a od północy bagnistym terenem. Pomiędzy fosą a murami znajdowały się wały ziemne.

W okresach późniejszych dokonywane były różnorodne przebudowy, rozbudowy i rozbiórki elementów fortyfikacji, m.in.: w XVI w. mury miejskie wzmocniono dodatkowo trzema cylindrycznymi basztami, w 2 połowie XVIII wieku zniwelowano wały i zasypano fosę. Powstawały nowe przejazdy: pod koniec XVIII wieku przy wylocie ul. Różanej, na początku XIX wieku u wylotu ul. Strażniczej, który powstał na miejscu rozebranej bramy kolistej, dalsze przejazdy i przejścia zaczęły powstawać w XIX wieku. Natomiast w 2 połowie XIX w. wyburzono bramę Sulęcińską, na początku XX bramę Frankfurcką.

Mury, pomimo częściowych uszkodzeń spowodowanych działaniami wojennymi, przetrwały do naszych czasów w takim samym stanie w jakim były przed 1945 rokiem. Obecnie w murach wzmocnionych kilkunastoma przyporami zachowały się: 2 baszty koliste, 3 półbaszty prostokątne w pełnej wysokości łącznie z dachami, 7 półbaszt prostokątnych bez przykrycia i 7 furt. Wysokość murów jest zróżnicowana od 2,00 do 5,00m.