Połaniec – Staszów

Szlak pieszy zaczynamy od centralnego obszaru miasta – Rynku,  który  zmienił swój wizerunek , funkcjonalność oraz estetykę dzięki pozyskanym środkom zewnętrznym.  W ramach rewitalizacji  przebudowano i rozbudowano sposób użytkowania budynku po byłej OSP położonej przy Placu Uniwersału Połanieckiego. W budynku istnieje Punkt Informacji Turystycznej, a pozostała jego cześć będzie pełnić funkcję usługowo- handlową.  Kolejnym punktem na naszym szlaku jest Kościół pw. św. Marcina, który jest jednym z najciekawszych zabytków architektury neogotyckiej na obszarze ziemi sandomierskiej. Przy wejściu do kościoła warto zwrócić uwagę na  romański portal, ozdobiony dwoma kolumnami,  nad którym  mieści się rzeźba wyobrażająca św. Marcina.W kościele zachowało się jednolite eklektyczne wyposażenie wnętrza z początku XX wieku, w tym cenne dzieło polskiej sztuki organmistrzowskiej – organy, wykonane tuż po 1905 roku, a autorem był Konstanty Mieszczakowski, zamieszkały wówczas w Stopnicy. Obiekt  składa się z szafy organowej – elementy są rzeźbione, złocone , zdobione dekoracją snycerską. Organy posiadają elektryczny napęd miechów i 20 głosów. Obecnie organy przeszły renowację pod nadzorem organomistrzów - Adama i Romana Nawrotów. Cenną pamiątką z dawnego kościoła jest obraz św. Marcina. Obok świętego stoją dwaj kapłani. Po prawej stronie król Zygmunt August w koronie, pięknej zbroi oraz płaszczu; ze złożonymi rękami do modlitwy. Atrybuty królewskie: berło i jabłko leżą obok króla na ziemi. Po lewej stronie obrazu widoczna jest postać niewieścia , która podtrzymuje klęczącego proboszcza.. W górnej części dzieła  wyłania się Pan Jezus z aniołami.Innym równie wartym obejrzenia zabytkiem jest  kaplica Matki Bożej Różańcowej, która pozostała z dawnego oblicza kościoła. Kaplica zbudowana  jest na planie ośmioboku zasklepiona o 2 oknach z kopułą na szczycie, w której jest sześć okienek. Przed kościołem na kolumnie stoi posąg Matki Boskiej, na której widnieje napis " R. P. 1791 Fund. Wojciech i Elżbieta Murczkiewicz. R. P. 1899 odnowiono i ozdobiono".

Nieopodal kościoła na ulicy Osieckiej, znajduje się cmentarz z zabytkową neogotycką kaplicą cmentarną , XIX-wieczny grobowiec rodziny Knothe oraz mogiły uczestników I i II wojny światowej.    Kolejnym etapem naszej wędrówki jest odnowiony stadion „MKS Czarni Połaniec” przy ulicy Sportowej 1, na którym regularnie odbywają się mecze piłki nożnej oraz festyny. Następnie udajemy się w stronę leśniczówki znajdującej się w Szczece, skąd udajemy się do Rytwian.  Wjeżdżając w las po pewnym czasie natkniemy się na mogiłę  powstańców styczniowych z 1863 roku, poległych  w okolicznych lasach. Podczas  trasy przez las możemy podziwiać okazały drzewostan oraz skład gatunkowy, na który składają się w szczególności sosny i świerki.Gmina Rytwiany posiada wiele walorów zarówno turystycznych jak i zabytkowych. takie jak: klasztor pokamedulski z XVII wieku mający swą siedzibę pośrodku lasu, czy też pozostałości po zamku z XV wieku mają swoją historię.Bardzo ciekawym zabudowaniem jest z pewnością stara gorzelnia -  rytwiański zakład produkcyjny otwarty w 1925 roku, jak na ówczesne czasy prezentowała się bardzo nowocześnie.

Do zabudowań gorzelni należało: gorzelnia z biurem urzędowym, kotłownia, słodownia, suszarnia, dwa budynki mieszkalne, trzy chlewnie murowane. Wykorzystywała ona surowce z okolicy (np. ziemniaki, zboża, buraki cukrowe, owoce). Posiadała własną linię rektyfikacyjną. Pozwalało to na ostateczną produkcję wódki i spirytusu. Działalność gorzelni przed II wojną światową prezentowała się bardzo dobrze, jednak po zakończeniu działań wojennych i przejęciu zakładu przez Polskę Ludową nadal produkowano wyrobu spirytusowe aż do początku lat 70-tych. Wtedy jednak na skutek różnych perturbacji oraz błędnych decyzji, część maszyn zdementowano i przewieziono do innych zakładów. Produkcja została przerwana a zakład zamknięto. Dziś zniszczone, lecz okazałe budynki  są z daleka widoczne ,zwłaszcza komin przypominają o świetności Rytwian i Radziwiłłowskiego przemysłu.    Kolejnym punktem naszego szklaku jest pustelnia „złotego” lasu – klasztor pokamedulski. Możemy tam zobaczyć budowlę z XVII wieku wybudowaną przez Jana Tęczyńskiego – ówczesnego wojewodę krakowskiego. Barokowy klasztor jest dostojnym zabytkiem ulokowanym wśród pięknego rytwiańskiego lasu, gdzie panuje specyficzny klimat rozmyślań i kontemplacji.

Następnie wzdłuż lasu mijamy po prawej stronie stary przyklasztorny cmentarz, który zachowuje swój nastrój poprzez odosobnioną lokalizację. W okolicy, skręcając w stronę Rytwian, po lewej stronie znajduje się pięknie usytuowana kapliczka Matki Boskiej Fatimskiej. Położona jest w malowniczej dolince, z której wypływa źródło pod nazwą Browarek.  Kierując się w stronę Golejowa na trasie warto zauważyć cegielnię ze 120 letnią tradycja, która funkcjonuje do dziś. Na ulicy Golejowskiej mijamy wiadukt oraz tory po czym znajdujemy się w znanym pod-staszowskim kąpielisku wodnym - Golejów, który pełni funkcję  ośrodka wczasowego. Pięknie położony pośrodku lasu, posiadający dobre drogi dojazdowe, cieszy się dużą popularnością zarówno wśród mieszkańców okolicy, jak i turystów. Staszowskie kąpielisko słynie nie tylko z urokliwego miejsca – jak przystało na dobry ośrodek wczasowy, ale również z możliwości uprawiania sportów wodnych, przejażdżek rowerkami wodnymi czy kajakami. Ostatnim punktem szlaku pieszego Połaniec – Staszów jest Rynek w Staszowie.

Ratusz znajduje się pośrodku rynku, w centrum starego miasta o układzie szachownicowym. Wybudowany został w stylu klasycystycznym. Jest murowany, parterowy i przykryty wysokim czterospadowym dachem. Budynek jest symetryczny, postawiony na planie prostokąta i usytuowany na osi północ-południe. Część środkową wschodniej i zachodniej elewacji zdobią arkadowe podcienia. W 1861r. dodano przybudówkę i obniżono wieżę ratusza znajdującą się pośrodku dachu. W latach 80. XX w. przeprowadzono remont budynku, którego połowę przeznaczono na punkt gastronomiczny. Od tamtej pory działa w nim restauracja "Pod zegarem". W 1986 r. na wieży ratusza zamontowany został nowy zegar. W drugiej połowie budynku zlokalizowano bibliotekę publiczną.