Ścieżka poznawcza "Na Górę Zamkową"

długość ścieżki: 6 km

trasa: Szurpiły - Kazimierówka

oznakowanie: biały kwadrat z niebieską przekątną

Trasa wycieczki rozpoczyna się w Szurpiłach, w miejscowości założonej przez kamedułów wigierskich na miejscu dawnej osady drwali i węglarzy. Na trasie ścieżki znajduje się 7 przystanków z oznakowanymi tablicami informacyjnymi.  

Po drodze możemy podziwiać jeden z najpiękniejszych krajobrazów z zespołem form rzeźby polodowcowej, zwany zagłębieniem Szeszupy. Naszym oczom ukazuje się malowniczy krajobraz z licznymi wzgórzami i obniżeniami wytopiskowymi. Zagłębienie Szeszupy jest terenem o powierzchni 50 km², na którego dnie (położonym 40-70 m nad otaczającą go wysoczyzną) obserwować możemy wiele form akumulacji lodowcowej, takich jak: moreny, ozy, kemy, tarasy kemowe. Nasza trasa prowadzi południową częścią zagłębienia w kierunku wsi Targowisko i Góry Zamkowej.

Góra Zamkowa jest moreną martwego lodu, wystającą 45 metrów ponad powierzchnię otaczających ją jezior o wierzchołku  osiągającym wysokość 228,1 m n.p.m. Ze szczytu góry roztacza się widok na cztery jeziora: Kluczysko, Jeglówek, Jeglóweczek oraz Szurpiły z zatoką Jodel i wyspą Pustelnią.

Usytuowanie Góry Zamkowej miało wpływ na powstanie tu, jednego z najpotężniejszych na Suwalszczyźnie grodzisk jaćwieskich. Grodzisko było centralnym punktem zespołu osadniczego w skład, którego wchodziły góry położone nieopodal - Kościelna i Cmentarna. Jaćwingowie w okolicach Szurpił pojawili się najprawdopodobniej w IX wieku. Na Górze Zamkowej staną okazały gród, którego majdan otaczała podwójna linia wałów, a w połowie zboczy zbudowano dodatkowy wał dolny. Twierdza jaćwieska była wielokrotnie przebudowywana i wzmacniana. W XIII  wieku gród stał się jedną z najpotężniejszych twierdz na całym pruskim terytorium. U podnóża góry znajduje się głaz narzutowy (drugi znajduje się u podnóża Góry Cmentarnej). Z owymi głazami związana jest legenda o żyjącym w wodach jeziora Jeglówek, litewskim bogu wód Żaltisie.

Dalszy odcinek ścieżki prowadzi wzdłuż północnego brzegu jeziora Szurpiły. Akwen jest największym jeziorem oblewającym podnóże Góry Zamkowej i drugim co do wielkości i głębokości jeziorem SPK.   

Szlak kończy się w miejscowości  Kazimierówka.