Gotycki kościół św. Małgorzaty

Gotycki kościół św. Małgorzaty

      Zamek to nie jedyny cenny zabytek Dębna. W jego nieodległym sąsiedztwie znajduje się kościół parafialny pw. św. Małgorzaty. Wzniesiony został w latach 1486 - 1502. Jest przykładem budownictwa gotyckiego. Jego budowę rozpoczął Jakub z Dębna będący podskarbim, kanclerzem koronnym, kasztelanem krakowskim i wojewodą sandomierskim. Po jego śmierci w 1490 roku budowę kontynuował jego bratanek, spadkobierca – nota bene też Jakub. Warto wspomnieć, iż z wykazów świętopietrza wynika, że kościół w Dębnie istniał już w latach dwudziestych XIV wieku i był obiektem drewnianym. Po ukończeniu budowy okazałego zamku kasztelan krakowski zapragnął zapewne pozostawić po sobie również trwałą fundację kościelną. Drewniany kościół zastąpił więc obiekt murowany. Jego budowniczym był krakowski murarz i kamieniarz – Marcin Proszko. Ten sam, który kilkanaście lat wcześniej na zlecenia Jana Długosza wybudował kościół w nieodległym Szczepanowie, a później zajmował się przebudową dębińskiego zamku. Kościół wzniesiony został z cegły i częściowo z kamienia. Jego ściany opięte są masywnymi uskokowymi szkarpami. Świątynia odznacza się wysokimi dachami siodłowymi o stromo opadających połaciach. Dach wieńczy neogotycka wieżyczka na sygnaturkę oraz ceglane szczyty wymurowane podczas remontu prowadzonego na przełomie XIX i XX wieku. Prezbiterium kościoła nakryte jest sklepieniem krzyżowo-żebrowym, a szersza, prostokątna nawa – drewnianym stropem płaskim. Po południowej stronie nawy znajduje się kruchta, a po północnej stronie prezbiterium – zakrystia. Kruchtę i zakrystię wieńczy sklepienie kolebkowe. W tęczy kościoła znajduje się barokowy krucyfiks. Uwagę zwracają gotyckie ostrołukowe portale w tzw. typie Długoszowskim (jest ich siedem). Ciekawie prezentuje się również prostokątna wieża od zachodniej strony świątyni. W jej przyziemiu znajduje się obszerny przedsionek. Do wysokości nawy wieża jest murowana, a wyżej drewniana – przykryta dachem namiotowym (powstała w 1789 roku). We wnętrzu kościoła warto zwrócić uwagę na tabernakulum ścienne we wschodnim murze prezbiterium oraz dwa epitafia z piaskowca: Kaspra Zoararda (1611) i Jakuba z Porąbki (1644). Cenny jest również dzwon z 1777 roku. W ołtarzu głównym znajduje się pochodząca z 1863 roku kopia malowanego, późnogotyckiego tryptyku z lat 1510-1520, ufundowanego przez Jakuba z Dębna i jego żonę Barbarę z Jarosławskich. Oryginał znajduje się w Muzeum Narodowym w Krakowie - oddział Kamienica Szołayskich. Z kolei w Muzeum Diecezjalnym w Tarnowie znajdują się dwie, pochodzące z tego kościoła, gotycko-renesansowe rzeźby Matki Boskiej i św. Jana Chrzciciela. Do 1618 roku kościół parafialny w Dębnie nosił wezwanie Świętej Trójcy.

wróć